Topola - Oplenac

Opština Topola se nalazi na svega 14km od Aranđelovca, na putu Arandjelovac-Kragujevac. Topolu je osnovao Karadjordje 1781. godine. Gradnjom utvrđenog grada 1805-1813. godine Topola je postala značajno strateško naselje i Karađorđeva prestonica.

Od Karadjordjevog grada danas su sačuvane samo dve kule na južnoj strani i konak izmedju njih, kao i deo severnog i istočnog zida. Kule su imale otvore za topove. Karadjordjev konak je kamena gradjevina sa nekoliko soba, podrumom i terasom. Bila je to jedna od najvećih gradjevina u Srbiji u Karadjordjevo vreme. Danas, u konaku je smeštena stalna izložba ličnih predmeta Vožda i autentično oružje iz Prvog srpskog ustanka među kojima je i originalni Karađorđev top poznat pod imenom “aberdar”. Na topu nedostaje desna ručka koju je kralj Petar I Karađorđević iskoristio kao osnovu za sve krunidbene insignije.

Karadjordjeva crkva posvećena Presvetoj Bogrodici, sagradjena 1811-1813 je jednobrodna kamena gradjevina sa zvonikom na zapadnom zidu. Freske koje su se zadrzale do danas, delo su slikara ustanika, Petra Molera. Uz zapadni portal podignuta je spratna kula zvonara, takođe odkamena, koja je istovremeno služila i kao odbrambena kula.

U dvorištu konaka se nalazi spomenik Karadjordju, rad vajara Petra Palavičinija, podignut posle I svetskog rata.

 

Оplenac

Na oplenačkom brdu dominira i skladom i čistotom linija zadivljuje monumentalna crkva Sv. Đorđa, zadužbina kralja Petra I Karađorđevića.Biser srpskovizantijskog graditeljstva, petokupolna građevina sa fasadom od belog venčačkog mermera, ostavlja bez daha i reči svakog posetioca: u svečanoj i uzvišenoj tišini sa njenih zidova gledaju vas srpski sveci i vladari sazdani od 40 miliona staklenih kockica u 15.000 boja. Mozaici su kopije najlepših fresaka srpskih srednjovekovnih crkava i manastira. U kripti oplenačke crkve, pretvorene u mauzolej i otvorene za posetioce sredinom prošlog veka, sahranjeni su članovi dinastije Karađorđević.

Zapadno od crkve nalazi se Petrova kuća, prvobitno namenjena, kao crkvena kuća, parohu crkve. Zidana je po projektu Koste J. Jovanovića 1910. godine. Postavljena je kao privremena zgrada sa šest prostorija, u kojima je trebalo da stanuju graditelji crkve. Ispod zgrade urađen je podrum za smeštaj alata i građevinskog materijala. U nju se, međutim, prvi uselio kralj Petar, kako bi mogao da nadgleda radove na crkvi te je od tad poznata kao Petrova kuća.

Manastiri

Na obroncima šumovitog Rudnika, u krajoliku izuzetne lepote, skriveni su srpski manastiri, u prohujalim vekovima rušeni i paljeni ali uvek iznova gradjeni i obnavljani: manastir Nikolje, Voljavča – manastirski kompleks sa konakom i crkvom Sv. Arhangela Mihaila i Blagoveštenje.

Blagoveštenje

Manastir Blagoveštenje, u selu Stragari verovatno potiče iz XIV veka, mada nije pouzdano utvrdjeno ko je graditelj, a ni tačno vreme gradnje. Narteks, koji je viši od same crkve, i zvonik su dodati u XVII veku. U isto vreme crkva je i oslikana, ali je umetnik imao malo znanja i veštine. Ikonostas sa dobro oslikanim vratima (XVIII vek) potiče iz XVIII i XIX veka.

Voljavča

Voljavča manastir sa crkvom posvećenom Arhangelu Mihailu u selu Stragari, zadužbina je Mihaila Končinovica, moćnog feudalnog gospodara u drugoj polovini XV veka. Crkva je renovirana 1796 – 1797. godine.

U konacima manastira održan je prvi Praviteljstvujušći sovjet Karadjordjeve Srbije, sa protom Matejom Nenadovićem kao predsedavajućim. Manastir poseduje malu kolekciju ikona i drugih predmeta umetničke i istorijske vrednosti iz XVIII i XIX veka.

Nikolje

Manastir Nikolje sa crkvom posvećenom sv. Nikoli u selu Šatornji, blizu Stragara, podigao je Nikola Dorječnović, rodjak despota Stefana. Crkva je obnovljena 1817. Ispod fresaka iz 1850. mogu se videti tragovi originalnih fresaka iz 1425. god.